Ziewanie to tajna broń naszego organizmu używana w sytuacjach nadmiernego stresu i długotrwałego napięcia. Pomaga przełączyć się z trybu walki lub ucieczki w tryb odpoczynku i regeneracji. Ziewanie pomaga zrestartować nasze ciało i umysł. Ten wspaniały odruch może jednak stać się przyczyną kłopotów ze zdrowiem. Aby wzmacniać i rozumieć swój organizm warto poznać i zrozumieć ziewanie tak, by było pomocne zarówno w stresie, jak i odpoczywaniu.
Ziewanie + pomocny restart
Ziewanie nie jest, jak to się uważa, objawem znudzenia — jest sposobem na reset całego organizmu. To komunikat naszego wewnętrznego systemu komputerowego — zaktualizuj i uruchom ponownie. Gdy na naszym ‘mentalnym monitorze’ otwartych jest zbyt wiele okien, a mózg nie jest w stanie wysłać kolejnego maila, z pomocą przychodzi niezawodne ziewanie.
Popatrzmy co dzieje się z ciałem, gdy ziewamy:
- Ziewanie zmienia wzorzec oddechowy. Odblokowuje oddech, który w silnym stresie jest szybki, nieregularny i wstrzymywany pod wpływem zbyt dużej ilości bodźców. Ziewanie ‘wyłącza’ wzorzec oddechowy walki i ‘włącza’ spokojny oddech przeponowy, pogłębia go i wydłuża. Stąd odczucie ciepła i rozleniwienia w trakcie ziewania.
- Ziewanie pomaga rozciągać i napinać mięśnie oddechowe (często w trakcie ziewania rozciągamy również kończyny). To sprawia, że po głębokim wdechu następuje przyjemne rozluźnienie.
- Podczas ziewania odblokowują się stawy skroniowo-żuchwowe, które w stresie stają się bardzo napięte. Rozluźnienie tych mięśni jest sygnałem dla naszego autonomicznego układu nerwowego, że jesteśmy zrelaksowani i gotowi do wypoczynku.
- Podczas ziewania rozciąga się mięsień okrężny ust, który należy do tzw. zwieraczy. Gdy pod wpływem ziewania nasze wargi rozciągają się, następuje rozluźnienie mięśnia okrężnego ust i wszystkie inne zwieracze w naszym ciele rozluźniają się tak jak on.
- Dodatkowo w stresie przestajemy mrugać, a mięśnie wokół oczu stają się maksymalnie napięte. Ziewanie pomaga rozluźnić gałki oczne i nawilża przesuszone rogówki.
Ziewanie + szkodliwa hiperwentylacja
Jednak wspaniały odruch ziewania zamiast 'resetować’ organizm, może pogłębiać kłopoty ze zdrowiem. Jak to możliwe? Dzieje się tak wówczas gdy pod wpływem przewlekłego stresu nasz wzorzec oddechowy jest silnie zaburzony, a my znajdujemy się w stanie chronicznej hiperwentylacji.
Stres, brak ruchu, wielogodzinna praca przy komputerze i nadmiar bodźców płynących z wirtualnego świata mogą wywołać niekontrolowane, intensywne wstrzymywanie oddechu. Wówczas nasz organizm próbuje się bronić i uwolnić napięcie, ale ziewanie, zamiast jednorazowo restartować organizm, staje się czynnością kompulsywną, która pogłębia problemy z koncentracją, nasila objawy astmy, powoduje duszności, wywołuje lęk i napady paniki.
Częste ziewanie, zamiast przywracać równowagę biochemiczną w organizmie, pogłębia nawyk nadmiernego oddychania przez usta i zaburza optymalny wzorzec oddechowy. Zbyt duży oddech powoduje zmniejszenie poziomu dwutlenku węgla w ciele, a hiperwentylacja sprawia, że mięśnie, zamiast się rozluźnić, pozostają napięte. Wówczas przełącznik trybu „walka lub ucieczka” nie przestawia się na tryb „odpoczynek i regeneracja”.
Ziewanie + zdrowy nawyk
Niestety większość z nas nie rozumie istoty resetowania organizmu poprzez ziewanie i nie jest świadoma efektów nadmiernego oddychania. Dobra wiadomość jest taka, że można nauczyć się uruchamiać tryb regeneracji organizmu poprzez zmianę wzorca oddechowego.
- Na początek spowolnij oddech. Wykonuj delikatne, spokojne wdechy i wydechy.
- Oddychaj delikatnie przez nos, bo to zapobiega hiperwentylacji. Więcej na temat oddychania torem nosowym TUTAJ.
- Oddychanie nosem wspiera pracę przepony. Oddychaj przeponowo i staraj się relaksować mięśnie. Więcej na temat władczyni oddechu-przepony TUTAJ.
- Powstrzymuj wzdychanie i ziewaj z zamkniętymi ustami.
- Znajdź swój zdrowy sposób redukcji stresu i napięcia po ciężkim dniu pracy.
- Zadbaj o higienę snu i dobre oddychanie w nocy.
Gdy Twój wzorzec oddychania wróci do równowagi, zauważysz, że jesteś zrelaksowana, nie masz problemów z koncentracją, a ziewanie znów jest zdrowym sygnałem dla ciała, aby zrobić przerwę i zresetować organizm.
Warto zadbać o optymalny oddech i zrozumieć ziewanie, aby cieszyć się zdrowiem i efektywnie regenerować ciało i umysł. Zapraszam na Lekcję Oddechu.
