Oddychanie i percepcja bólu mają ze sobą więcej wspólnego, niż może się to nam na pierwszy rzut oka wydawać. Zaburzenia oddychania mogą prowadzić do zmiany odczuwania intensywności bólu, jak i wywoływać napięcie mięśni całego ciała.
Nie jest odkryciem, że nasz sposób oddychania wpływa na układ nerwowy. Działanie autonomicznego układu nerwowego jest ściśle powiązane z oddychaniem oraz percepcją bólu. Oddech pomaga w łagodzeniu dolegliwości bólowych, dlatego ćwiczenia oddechowe są wykorzystywane zarówno w terapii bólu czy traumy, jak i w szkołach rodzenia, położnictwie i pielęgniarstwie.
1. Hiperwentylacja, a percepcja bólu
Obniżony nastrój i hiperwentylacja idą razem krok w krok. W trakcie hiperwentylacji dochodzi do spadku poziomu CO2 we krwi. Obniżenie poziomu tego gazu powoduje gorszy transport tlenu do mózgu, tkanek i mięśni oraz zwiększa wrażliwość na ból.
Dolegliwości bólowe nasilają się pod wpływem nadmiernego oddychania wywołanego przez stres. Stres uaktywnia współczulną gałąź układu nerwowego, co wprowadza organizm w stan przewlekłego zmęczenia, napięcia i niepokoju. Brak równowagi biochemicznej w organizmie spowodowany przez hiperwentylację, często powoduje kłopoty z koncentracją, lęk czy stany depresyjne. Obniżenie nastroju w połączeniu z zaburzonym wzorcem oddechowym wzmacnia doznania bólowe i prowadzi do nasilenia objawów depresji, leku czy ataków paniki.
2. Zaburzenie pracy przepony, a ból kręgosłupa
Przy zaburzeniu wzorca oddechowego wywołanego stresem na ogół mamy do czynienia z płytkim oddechem torem piersiowym zamiast oddechu przeponowego. To wywołuje napięcie mięśni oddechowych i osłabia prawidłowe działanie tzw. core — grup mięśniowych, które stabilizują prawidłową postawę. Core tworzą mięśnie: przepony, brzucha, mięśnie głębokie grzbietu oraz mięśnie dna miednicy. W przypadku zaburzeń pracy przepony mogą pojawić się dolegliwości bólowe w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Do eliminacji dolegliwości kręgosłupa potrzebna jest nam dobra praca przepony. Optymalne oddychanie zawsze wspiera zdrowie kręgosłupa i prawidłową postawę.
3. Jak zmniejszyć ból poprzez ćwiczenia oddechowe
- Spowolnienie oddechu połączone z relaksacją ciała pomaga łagodzić objawy bólowe, prowadzi do lepszego natlenienia mózgu oraz redukcji stresu. Bardzo pomocne w łagodzeniu bólu i stresu jest tzw. oddychanie koherentne w tempie 6 oddechów na minutę.
- W trakcie oddychania staraj się, żeby wydech był swobodny i trochę bardziej wydłużony w porównaniu z wdechem. Takie spokojne oddychanie może zmniejszyć poziom intensywności odczuć bólowych i przywrócić nas do stanu równowagi wewnętrznej.
- Weź wdech, odliczając do czterech. Zrób wydech, odliczając do ośmiu. Jeśli jest to zbyt trudne, spróbuj skrócić oddech np. zrób wdech, odliczając do trzech i wykonaj wydech, odliczając do sześciu.
- W trakcie oddychania pozwalaj, by Twój brzuch unosił się samoistnie poprzez pracę przepony i ruch rozchodzących się we wszystkich kierunkach żeber.
- Weź pięć takich oddechów, następnie odpocznij przez chwilę, oddychaj normalnie. Powtórz cztery serie tego ćwiczenia.
Percepcja bólu zmienia się, gdy mamy do czynienia z sytuacją, w której nasz układ współczulny pozostaje aktywny zbyt długo, a układ przywspółczulny wykazuje niedoczynność. Dotyczy to szczególnie osób cierpiących na choroby przewlekłe lub dotkniętych traumą. W takich przypadkach odpowiednia praktyka oddechowa pomaga przywrócić wewnętrzną równowagę i stanowi potężną i naturalną alternatywę czy dopełnienie metod radzenia sobie z bólem i stresem.
Napisz, jak spowolniony i wydłużony oddech działa na Twój organizm i czy pomaga łagodzić dolegliwości bólowe.
